Odszedł redaktor Jacek Mach (1936 – 2025)


25 października 2025 roku zmarł nasz Kolega

Redaktor Jacek Mach
publicysta w tygodniku Marynarki Wojennej „Bandera”,
redaktor depeszowy i sekretarz redakcji w „Głosie Wybrzeża”,
sekretarz programowy w Gdańskim Ośrodku TVP, twórca niezapomnianych filmów
z Arktyki i Antarktydy.

Urodził się w 29 stycznia 1936 roku w Lublinie, o którym to mieście rodzinnym opowiadał przez lata wiele, chętnie i ze swadą. Kiedy pracował z red. Ewą Moskalówna w „Głosie Wybrzeża”, która też miała lubelskie korzenie, chętnie żartowali, że pamiętają Lublin, po którym jeździło się dorożką.
Często mówił z dumą o swoim rodzinnym domu, o matce, która była znaczącą osobą w Lublinie w okresie dwudziestolecia międzywojennego. Była prezeską jednej z pierwszych spółdzielni mieszkaniowych w mieście, osobą wykształconą i bardzo aktywną w działaniach społecznych. Jacek z domu i z Liceum im. Hetmana Jana Zamoyskiego w Lublinie, w którym zdawał maturę, wyniósł dobrą znajomość języków obcych, mówił biegle po niemiecku i francusku, znał rosyjski. Po latach ta biegłość bardzo przydała mu się w pracy zawodowego dziennikarza.
Razem z bratem Wojtkiem – lekarzem pediatrą opracowali, wydaną w 2018 roku, książkę zatytułowaną „Z pamiętnika naszej Matki” pełną ciepłych wspomnień osobistych, domowych, rodzinnych, ale też nawiązującą do ważnych wydarzeń historycznych w Lublinie po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku. To swoiste kalendarium dokonań matki Zmarłego, która zaczęła pisać swój pamiętnik 7 maja 1918 roku. Redagując pamiętnik we wstępie bracia napisali: Mija właśnie 100 lat, kiedy nasza Matka zaczęła pisać swój pamiętnik. Los tak zrządził, że to się stało na kilka miesięcy przed epokowym wręcz wydarzeniem jakim było odzyskanie przez Polskę niepodległości. Również 100-lecie swojego istnienia obchodzi powstały w lipcu 1918 roku Katolicki Uniwersytet Lubelski, na którym studiowała nasza Matka tuż po jego powstaniu – w latach 1919-1924.
I właśnie te wydarzenia sprzed 100 lat, tak ważne dla kraju i naszego regionu, były wiodącym tematem znaczących fragmentów pamiętnika z tamtych lat i stały się inspiracją dla nas do ich przedstawienia.

Na studia Jacek Mach przyjechał do Gdańska w 1952 roku. Politechnika Gdańska i Wydział Maszynowo-Technologiczny miał być Jego dalszym życiowo-zawodowy losem. Okazało się jednak, że nie został inżynierem, bo pochłonęło Go dziennikarstwo – praca absorbująca, ale i atrakcyjna. W czasie studiów, w roku 1955 zaczął współpracować z „Głosem Politechniki Gdańskiej”, a potem z dwutygodnikiem młodych Wybrzeża „Uwaga”, do którego teksty pisał przez dwa lata. W roku 1958 trafił do tygodnika Marynarki Wojennej „Bandera” (1958–1959), a Jego miejscem zawodowym na dłużej okazał się „Głos Wybrzeża”, w którym był redaktorem depeszowym, publicystą i kierownikiem redakcji publicystyki i informacji. W 1969 roku rozpoczął pracę jako sekretarz programowy w Gdańskim Ośrodku Telewizyjnym. W tym czasie realizował reportaże z Arktyki i Antarktydy min. o polskiej stacji badawczej „Tam, gdzie kończy się mapa”, był twórcą filmów dokumentalnych m.in filmu „Droga przez pustynię” (o żołnierzach polskich w siłach zbrojnych ONZ na Bliskim Wschodzie. Za swoje programy otrzymał dwukrotnie nagrodę Prezesa Komitetu ds. Radia i Telewizji
W 1983 roku ponownie wrócił do redakcji „Głosu Wybrzeża”. Był kierownik działu ekonomicznego, miejskiego, wydawał sobotnio-niedzielny „Magazyn”. Od 1990 roku jako publicysta ekonomiczny zajmował się upowszechnianiem wiedzy o nowych instrumentach finansowych i o giełdzie. Z redakcji „Głosu Wybrzeża” w 1996 roku przeszedł Jacek na emeryturę.
Ale ten fakt nie zakończył Jego dziennikarskiej aktywności. Nadal współpracował z „Głosem Wybrzeża”, jak również z „Dziennikiem Bałtyckim”, redagował „Glos Stoczniowca”. Za pracę dziennikarską odznaczony został Krzyżem Kawalerskim OOP, posiadał również medale „Zasłużonym Ziemi Gdańskiej” i „Za zasługi dla m. Gdańska”. Działał aktywnie w Stowarzyszeniu Dziennikarzy Polskich i w Stowarzyszeniu Dziennikarzy Rzeczpospolitej Polskiej.
Jacek był osobą niezwykle towarzyską, miał duże grono ludzi, którzy chcieli się z Nim spotykać. Lubił ciekawe, długie rozmowy przy dobrych trunkach, chętnie dyskutował o problemach, które go pochłaniały z dziedziny ekonomii, polityki, a znał ten świat dobrze. Uczestniczył często w ważnych zdarzeniach politycznych na pograniczu epok.
Był otwarty, a do swoich racji przekonywał rozmówców cierpliwie. Był sprawiedliwy w ocenach ludzi. Nie zaperzał się bez potrzeby, nie irytował, umiał z rozbrajającym uśmiechem rozwiązywać naprawdę trudne sytuacje, których nie brakowało w jego zawodowym, dziennikarskim życiu. Był uczynny i nie znał chyba uczucia zawiści. Dobrotliwie potrafił wybaczać również zawodowe wpadki, choć ich nie lekceważył.
Kochał Kaszuby. W urokliwym, drewnianym domu podejmował z szerokim gestem gości, stałych przyjaciół i tych, którzy zajechali do domu nad jeziorem na chwilę. Ze spokojem znosił harce ulubionego psa Filona, który nawet kiedy prowadził samochód, potrafił mu wejść dosłownie na głowę.
Koledzy dziennikarze wspominali red. Jacka Macha:
– Jacka nie można było nie lubić, bardzo miło wspominam z Nim spotkania i współpracę. Żegnają Go jako dobrego Człowieka.
– Był pogodny, skory zawsze do rozmowy, życzliwy, miał w sobie to coś, wyczuwało się Jego dobroć.
– Był opiekuńczym szefem, wiele mu zawdzięczam. Osłaniał nas przed przełożonymi, czuliśmy się przy nim bezpiecznie, miał autorytet zawodowy.
– Miał osobowość i mądrość życiową, to budziło respekt.
– Mam same dobre wspomnienia ze współpracy z Jackiem.

Koleżanki i Koledzy
z Oddziału Morskiego Stowarzyszenia Dziennikarzy RP